تحقیق درباره مسجد جامع تبريز

تحقیق درباره مسجد جامع تبريز

مسجد جامع تبريز يكي از بناهاي تاريخي و باستاني تبريز است. تاريخ دقيق بناي آن معلوم نيست، در اين باره عده‌اي تحقيق و مطالعاتي كرده‌اند كه روش تحقيق و نوشته سه تن از آنان اصولي، مهم و قابل اعتناست.

يكي مرحوم نادرميرزاست كه در نيمه دوم قرن سيزدهم هجري به همراهي دو تن از نزديكان خود از مسجد جامع ديدن كرده، طول و عرض مسجد را اندازه گرفته، سنگ نوشته منصوب به پايه غربي طاق وسطي مسجد را تا آن حد كه مقدورش بوده است، خوانده و در كتاب تاريخ و جغرافي دارالسلطنه تبريز درج كرده است.

دوم آقاي حاج حسين نخجواني كه خدايش صحت و عافيت مرحمت فرمايد، اين مسجد را گشته و درباره زمان بناي آن مطالعه و تحقيق نموده و دو ماخذ جديد را كه قبل از وي عنايتي بدان‌ها نشده بود، براي اولين بار در مقاله خود ذكر كرده و نوشته‌اي قريب بدين مضمون آورده است كه بنا به عقيده صاحب تاريخ اولادالاطهار، مسجد جامع تبريز در صدر اسلام از طرف عبدالله بن عامر ساخته  شده است و بنا به نوشته سعدالدين وراويني، ترجمه فارسي كتاب مرزبان‌نامه به دستور ربيب‌الدين ابوالقاسم هارون بن علي ظفر دندان وزير اتابك ازبك بن محمد بن ايلدگز از اتابكار آذربايجان براي كتابخانه مسجد جامع كبير تبريز كه مورد عنايت وزير مزبور بوده، به عمل آمده است.

بايد گفت همچنانكه خود آقاي نخجواني نيز توجه فرموده است نسبت بناي مسجد جامع به عبدالله بن عامر مدرك تاريخي ندارد، اين امر بعيد به نظر مي‌رسد و در خود استناد و قبول نيست، اما راجع به وجود جامع اميركبير در همين محل، در زمان اتابكان آذربايجان كه سعدالدين وراويني بدان منضماتش اشاره كرده است، دلايل قابل توجه متعددي وجود دارد.

اولاً از نخستين سالهاي فرمانروايي رواديان، اين محل در درون قلعه تبريز بوده و هميشه جزو قسمت معمور شهر به شمار مي‌رفته است.

ثانياً در زمان رواديان، سلاجقه و اتابكان، اين ناحيه از قسمت‌هاي مقدس شهر محسوب مي‌شده است و بسياري از سلاطين، امراء و وزراء در كنار معابد و مساجدي كه خود ساخته بودند، به خاك سپرده شده‌اند.

ثالثاً همان مسجدي كه در قرن ششم و هفتم نام جامع كبير داشته و قبر شمس‌الدين

تحقیق درباره مسجد جامع تبريز

مطالعه بیشتر